Bijdrage aan ronde tafel LHBT emancipatiebeleid Nederland

Onze bijdrage aan de recente Ronde Tafel LHBT emancipatie draait om cisheteronormativiteit en andere, betere zorg als middelen voor een beter transleven. De minister van OCW – verantwoordelijk voor (LHBT)-emancipatie vroeg om input voor de komende periode, een halverwege evaluatie dus. Dit is wat wij schreven.

VREERWERK OVER (LHB)T EMANCIPATIE

De hoofdlijnenbrief OCW Emancipatie meldt vier punten:

  • participatie in het licht van de gevolgen van de economische crisis,
  • sociale veiligheid van vrouwen, meisjes en LHBT’s
  • verschillen tussen jongens en meisjes in het onderwijs
  • internationale polarisatie.

Onze opmerkingen vallen sterk onder de punten “b) sociale veiligheid van vrouwen, meisjes en LHBT’s”, en “c) verschillen tussen jongens en meisjes in het onderwijs”. Een geheel ander punt waar we uw aandacht voor vragen heeft een sterke connectie met het thema. Over de participatie van i.c. transmensen hebben wij weinig toe te voegen – TNN gaat daar mooie dingen mee doen die overigens bij lange na niet voldoende zijn – en reacties op internationale ontwikkelingen zijn bij het COC in goede handen.

De vraag in de uitnodiging “Moet er na 2014 worden ingezoomd op bepaalde, nieuwe, thema’s? Zo ja, welke en waarom?” wordt door ons volmondig met “ja” beantwoord. Onzes inziens dienen de volgende punten per 2015 aan de orde te komen:

  • Bestrijding cisheteronorm
  • Betere transitiezorg en zorgtoegang voor transgenders

BESTRIJDEN CISHETERONORM

De Cisheteronorm gaat er van uit dat iedereen een niet-trans lichaam heeft en hetero is. Tenzij het tegendeel is aangetoond. Consequentie daarvan is de strijd om niet-heterorelaties gelijke rechten te geven als niet-homoseksuele. En dat het een hele klus is om je genderregistratie aan te passen. Want normale mensen (cisgenders) doen dat niet. Dit type samenleving is bijna per definitie ook vrouwonvriendelijk. Heterosamenlevingen met vrouwen die echte gelijke mogelijkheden hebben zijn zeldzaam, ook een geëmancipeerd land als Cuba voldoet er niet aan.

Problemen jegens LHBTI personen vooral te maken hebben met geïnternaliseerde beelden over genderexpressie, hoe een man/vrouw zich hoort te gedragen. Dat wordt duidelijk uit hoe trans- en homofobie werken. En hoe de vooroordelen werken. Ondervraagden over holebifobie melden stelselmatig dat ze problemen hebben met het veronderstelde onmannelijke gedrag van (homo)mannen en het onvrouwelijke (butch)gedrag van (lesbische) vrouwen. De problemen zijn voor transpersonen in Nederland het grootst in de periode van gendertransitie van een herkenbaar gender naar een ander herkenbaar en erkend gender. Overigens gaat het om de perceptie dat iemand holebi, trans of intersekse is. Gender(expressie) normen zijn het grootste probleem hier. Die moeten veranderen. Und zwar schnell.

Wij adviseren de overheid vanaf 2015 hard in te zetten op het bestrijding van gendervooroordelen.

Dat komt holebi’s, trans* en interseksepersonen, maar ook ‘gewone’, cisgender mannen en vrouwen ten goede.. dat gaat niet alleen over rollen maar ook over identiteiten. Nadruk leggen op het bestrijden van gendervooroordelen en het stimuleren van vrije genderkeuze (qua identiteit en qua expressie, voor iedereen – ongeacht cis- of trans/intersex). De koplopers-constructie kan hierbij misschien nuttig zijn. Maak werk van de CEDAW-verplichtingen (art. 5a) in deze.

Twee praktische uitwerkingen:

* Op overheidsgebied alle communicatie zo wijzigen dat nergens om geslacht maar om aanhef wordt gevraagd en laat dit een open (tekst)veld zijn. Behalve in (sommige) medische zaken en voor de persoonsregistratie is het is absoluut onnodig te weten wat de persoon die de medewerker voor zich heeft in zhaar ondergoed heeft. De nieuwe Europese data Protection Directive (art. 20) is ook heel duidelijk over de noodzaak van privacy bescherming.

* Voer overal bij de overheid genderneutrale toiletten in. Geen toegang hebben tot geëigende sanitaire voorzieningen is een ernstige mensenrechtenschending waarvoor een Speciale Rapporteur in aangesteld in de Verenigde Naties. Doorgaans leidt de ‘toiletkwestie’ hier niet tot zulke taferelen als in de VS, maar dat het hier niet extreem is, staat niet gelijk aan geen probleem. Niet alleen non-binair identificerende personen hebben baat bij deze toiletten. Ook transpersonen in transitie en überhaupt eenieder die een toilet nodig heeft. Gehandicaptentoiletten zijn al gendervrij en uw thuistoilet doorgaans ook.

GOEDE TRANS/GENDERZORG

Als tweede en laatste hoofdpunt willen wij uw aandacht richten op een thema dat vooral bij het departement van VWS hoort, de zorg. We brengen het evenwel hier in vanwege de coördinerende rol die OCW hier speelt.

We sommen kort een aantal belangrijke problemen op en geven uitwegen.

  • Voor transgenders werkt het recht op gezondheid zachtst gezegd niet optimaal.

  • De bestaande transgenderzorg is niet respectvol naar de zorgzoekende burger die medische ondersteuning zoekt want benadert de hulpvrager als iemand met een psychische stoornis. De beschikbare zorg sluit niet aan op de wensen.

  • De zorgvrager wordt bestraft voor het kiezen voor “gedeeltelijke” behandeling middels vertragende extra gesprekken met de psycholoog of arts. Behandelteam ontkent wat de zorgvragers zeer regelmatig aangeven.
  • Transgenders worden gescreend op lijden en krijgen daarvoor een psychiatrische diagnose. Deze lijkt nog zeer veel op de oude (DSM-IV, ICD-10) genderidentiteitsstoornis en erkent de autonomie van de zorgvrager noch dat genderdiversiteit an sich geen behandeling behoeft.

Natuurlijk moet de patiëntenstop van het VUmc worden opgelost, bij voorkeur door op meer plaatsen zorg in te kopen. De VUmc poli kan fors afgeslankt worden als er niet meer standaard een psychiatrische diagnose nodig is. Dr. T’Sjoen van genderteam Gent stelde recentelijk al dat slechts een heel kleine groep misschien risico loopt (Zizo, 31-3-14, http://www.zizo-online.be/interview-professor-tsjoen-over-de-rechten-van-transgenders). Dat filter je er bij informed consent ook wel uit. Onderzoek van het in New York gevestigde Callen Lorde centre for LGBT Health onder ruim 1100 zorgvragenden toont 0% “spijtoptanten” zonder diagnose (Eisfeld & Radix in Informierte Zustimung in der Trans* Gesundheitsversorgung. Zeitschrift für Sexualforschung, 2014:1, pp.31-43)… )

De financiële bottleneck in Nederland zit bij de psychologen, want de GD diagnose wordt niet vergoed wegens ontbreken DBC/DOT1. – Middelen zie nu gaan naar een absurde verplichte diagnose van Genderdysforie, kunnen beter worden ingezet door hulpverleners in te zetten om de bestaande klachten (depressie, angststoornis, suicidaliteit, ..) aan te pakken en de transpersoon met moeilijkheden te empoweren.

We verwachten van de overheid dat zij op de juiste niveaus belissingen neemt die tot de volgende gewenste resultaten leiden.

  • Een einde aan het diagnostiseren van transgenders met een psychiatrische diagnose. Gendervariante personen zijn niet gek. Handhaving van deze diagnose is handhaven van mensenrechtenschendende procedure.
  • Snelle spreiding van chirurgische en endocrinologische zorg over het land. Overal zijn endocrinologen en chirurgen met ervaring op dit gebied. Wouter Bos stelde recent in Nieuwsuur dat VUmc niet wil monopoliseren dus dit moet niet op onwil stuiten.
  • Snelle – vooroordeelvrije – oplossing van het enorme tekort aan kennis jegens de problemen waar gendervariante mensen (onder wie transgenders) tegen aan lopen. Einde aan het one size fits all beleid. “Volledige behandeling” is niet voor iedereen gelijk.
  • Sterke diplomatieke steun vanuit Nederland binnen de WHO voor depathologisering van transidentiteit en steunen of formuleren de progressiefste voorstellen van de ICD.

Voor ons hangt het punt van een andere zorg ook samen met het eerst punt van het bestrijden van holebi- en transfobie. Naast dat goede zorg een basisrecht is dat verankerd is in diverse mensenrechtenverdragen, heeft het een positief effect op de suicidaliteit die zoals bekend zeer hoog is onder transgenders.
Het erkennen dat mensen heel verschillende genderidentiteiten en expressies kunnen hebben en dat ze daarbij soms medische ondersteuning nodig hebben, zou moeten leiden tot een meer faciliterende zorg. Niet meer op een one size fits no-one georiënteerd model.

Wij spreken veelvuldig van burgers en zo min mogelijk van cliënten of patiënten om ook een impliciete medicalisering zoveel mogelijk te voorkomen. Transgenders zijn net als andere burgers individuen in een sociale leefwereld. Het grootste verschil met veel andere groepen burgers is hun achterstand, de discriminatie en achterstelling waar ze mee te maken hebben.

Samenvattend: Bestrijd genderstereotypen door onderwijs en voorlichting, beschermende maatregelen wegens kwetsbaarheid en achterstelling. Neem transgenders serieus, ook in de zorg.

1 Naschrift: Inmiddels is duidelijk dat de DBCs er zijn en er vermoedelijk sprake is van mismanagement en onverantwoord lage zorginkoop. Tot dit is opgelost, blijven de problemen bestaan.

Hoe “nodig” is transchirurgie?

Vertaling van Pablo Vergara Perez’ “Que tratamientos necesitamos las personas trans y por que? Eerder verschenen op la Transtienda.

krammetjes

Er is een eeuwig debat over de vraag of de trangenderzorg nou wel of niet gefinancierd moet worden. Is deze echt nodig? Als transgender geen ziekte is, hoe rechtvaardig je de speciale zorg dan? Kun je de zorg voor transgenders vergelijken met de zorg voor anderen?

Continue reading

Chitrangada

On April 4 I had the honour to introduce the Indian movie “Chitrangada” by Rituparna Ghosh to the cinema visitors at Cinemasia film festival in Amsterdam. This is what I told them.

Continue reading

Zorg is van belang, niet “gender dysforie”

Genderzorg hoeft niet gebonden te zijn aan ontrechte psychiatrische diagnoses. De meeste mensen hebben die ook niet nodig. Daarin lopenmedische processen en de WPATH Standards of Carre 7 achter. Dat blijkt ook uit een inteview dat Mare Van Hove had in het Belgische holebitijdschrift Zizo met de Gentse endocrinoloog Guy T’Sjoen. Continue reading

Praktische oplossingen voor patiëntenstop VUmc

Sinds januari neemt het VUmc geen nieuwe trans*-patiënten meer aan, want daar hebben ze geen geld voor. De regering heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) ingeschakeld voor een analyse van de situatie. Continue reading

Gatekeeping

Informed consent is the only way to go with people who are legally and factually able to decide for themselves how their life, their body, their gender should be. that does not say those who are somehow not able to express themselves (in this area) should be excluded for not voicing their need. They are just mostly not understood. Each and every psycho/medical intervention needs to be for the benefit of the one who needs it. Using medicine differently equals cruel, unusual treatment or even torture. Like forced sterilisation of women because they are of the wrong class and ethnicity.

Nor do we call for the abolition of any and all social, psychological or even psychiatric involvement in the decision process towards social and physical gender transitions. However the respective professionals just not have a decisive nor obligatory and coercing role. They must be there if we need them, when we need them, as we need them.

Yes, this is a first attempt to sketch an ideal situation and it is of course a situated one, from a situation where there is in principle a well organised health care system. Without this being available and accessible other practices will develop that may be just as valid. In all cases the free will of the applicant (better than client or patient) is leading. Not a medical or state requirement.

idahot

Medical requirements are only acceptable in so far as they area a technical requirement. Like blood works before starting transitional hormone treatment. Classically called sound grounds for a certain order are not merely technical but often also moral. Like testosterone use before chest reconstruction. Professionals have to get used to a multiplicity of body images and gender identities.

Trans* and gender variant people may have mental health problems – like so many others. In that case these issues need to be attended – as with everyone – but they are not be default a game breaker for medical assistance in gender transition. Not even for scrutiny – other than with everyone. Trans* and gender variant people demand equal and just treatment to all others (ought to have). So away with required psycho screening before entering medically assisted physical gender transition.

The question that leads me to writing this article is why the hell do they (the legal and medical professionals) still wish to treat us differently? Why the hell don’t they listen to our strong wishes and our pain of living the ‘wrong’ life, our stories how our lives so often are prevented full bloom by restricting, refusing norms and values in society that we call cisgenderism and transphobia.

All over the world doctors and psychologists have learned to be the expert. But expertise does not come from applying text book knowledge but from listening to real people with an open ear and an open heart. Stand next to your “patients” instead of hovering over them with an attitude of superiority.

Politicians and lawyers need to stop legislating what does not need legislation. Only in a conservative model that refuses the basic equality of people often codified in constitutions and for sure in human rights treaties, there is a reason not to.

The world is changing, dear doctors and lawyers and politicians. And the world has always influenced lives so don’t be so surprised that we suffer from injustice. Instead become a bit more modern and realise the ivory tower is crumbling down, being permeated by the real world. You can try to contain all variation, but you can not extinguish it. Reason why legislation and practices like in Uganda, Nigeria, Russia, Lithuania, attempts by the Catholic Church and narrow-minded US religious ‘leaders’ are not only unjust, inhuman and discriminating, but in the end also futile. Just: to the cost how many lives? How many people will it take until those powers that be realise they better modernise? Or didn’t we grow over slavery and patriarchy? Don’t we have human rights discourse and legislation that all oppressed take as their tool of preference, their common discourse for change?

 

Niet meer geld maar andere zorg

Daags na de aanname van de wijzigingen voor artikel 1:28 BW, de wet op de geslachtsregistratie, kwam het VUmc met de melding: “We hebben miljoenen extra nodig want we kunnen de zorg niet financieren”. En vandaag kwam de pers met een update. Het ligt uiteraard weer heel anders. Hier in het kort de problemen en de doodsimpele oplossing.
Continue reading

Transzorg zonder diagnose. Wanneer?

Voorlopig niet. Want de meest nabije progressieve wijziging in classificatiesystemen – staat het er niet in, dan wordt het niet erkend – geven ons nog altijd het label “gender incongruentie” of “genderdsyforie”. En omdat het gender betreft dat met geslacht te maken heeft, krijgt het een speciale lading. Tegelijk zijn er mogelijkheden tot een andere benadering van zorg die her en der al werkelijkheid zijn. Dit artikel gaat daar nader op in.

Continue reading

Training in trans* and intersex rights

From the beginning of 2014 Vreerwerk will offer a training in human rights with a focus on transgender and intersex issues. This course aims at staff of government and inter-governmental and non-governmental organisations, students and activists interested in trans* and intersex issues that need a basis in human rights for their work, but are not looking for an expensive academic course. Continue reading

Trans in the head

Earlier I argued that trans* is not a disorder and that the problem is more likely with transphobia than with gender variation. I showed how much we are stuck in binary thinking that needs to get rid of its expectations of universality. A way out may lie in the concept of “fuzzy sets”. In the future, trans is in the head.

Who enters into combat against the idea that trans people would have a mental disorder, would best give perspectives for another way/outcome/solution. That is why we look amongst others to Ecuador.

In the end the battle for trans rights is not about identities, One should be able to freely live the gender identity one feels comfortable with. Since we have a basic right to identity, this should not lead to so many issues, we should be able to continue building a lovely en just world. Alas the struggle for identity (instead living and celebrating identity) is being used in a power struggle to privilege a particular conservative morality. The fight for identity is only a small and bloated (inflated) part of a broader struggle for justice. Though not everyone makes that step from acknowledgment to further action.

Only a small group of the trans* population enters (medical) transition. Some 12,5% in the Netherlands. Many do not because they do not want to, do not  dare or just cannot. Some love comfortably in two genders or fluctuate between two genders, others again just don’t take gender as a reference point anyway. Gender queers who throw the system over board  in that sense don’t have much with identity struggle either. Except that you must be able to be or to become whoever you feel to be. Afterwards: shall we now continue to change/improve the world?

Ec-psi-2

Some good developments in the direction of autonomy and respect come from the Spanish speaking world. More and more you encounter the term “trans en la cabeza” there, “trans in the head”. That idea leads to a totally different, not by default male or female, gender expression. oftentimes no medical intervention either which in turn has to do with archaic and arrogant treatment y psychiatrists, that mostly check if you are “trans enough”. Partially this (trans in the head) is rather sub-cultural, partially it is mainstream.

In Ecuador mostly trans people so seek medical assistance, be it official or not. Apart from the ID card that needs to be adapted to the gender one lives in. For that a campaign is waged these days, titled “Si es mi cédulo, tien que ser mi género”, “My ID must read my gender”by the organization “Cuerpos distintos, derechos iguales” (Different bodies, same rights). They warn for colonial concepts when the psychiatrist presses forward western ideas of how masculinity and femininity. In this sense the struggle for trans rights fits well in current anti colonial struggle.

This leads to a multitude of bodies and identities and thus to an explosion of what we understand by “men” and “women”. A revolutionary development: less than ever identity will relate to being born in a certain body and more to a certain conviction. Also it is a revolutionary appeal to the human right of autonomy of the body. So revolutionary alas that frequent and fierce resistance of the gender powers that be is to be expected. Nevertheless this is the way forward and we are on our way.